Reis naar het Oosten (met enkele omwegen)

Het was hoofdpaginanieuws op de NOS: De VU krijgt geld van een Chinese universiteit voor een onderzoek naar mensenrechten. Het Cross Cultural Human Rights Centre was bedoeld om het niet-westerse perspectief op mensenrechten te belichten, en zo een pluralistische dialoog te kunnen voeren. Maar het leeuwendeel van het geld komt van een Chinese universiteit, en de Chinese beïnvloeding lijkt onmiskenbaar: de mensenrechtenschendingen in Xinjiang werden herhaaldelijk gebagatelliseerd, met verwoordingen die wel erg klinken als de officiële retoriek die de Chinese Communistische Partij bezigt. De directe reactie van de VU was om de subsidie vanuit China stop te zetten.   Dat lijkt me ook een goed idee, laat ik dat vooropstellen. Om als onderzoeksinstituut afhankelijk te zijn van een regime dat zelf geen andere perspectieven duldt, lijkt me niet heel constructief als pluralisme je doel is. En het was ook niet bepaald fraai, hoe de betrokken hoogleraar Tom Zwart zich verdedigde tegenov...

Tijdens de ellenlange Amerikaanse verkiezingen van 2020 verdiepte ik me voor mijn scriptie in het Confucianisme. Wat me toen opviel waren de vele overeenkomsten tussen Mencius en de democratische kandidaat Bernie Sanders. De mannen, die zo’n 2300 jaar van elkaar verwijderd zijn, delen hun vurige stijl, hun onverbloemde kritiek op de mensen met macht, hun inzet voor socio-economische rechtvaardigheid, hun veroordeling van hebzucht en hun geloof in de potentiële goedheid van elk mens. Persoonlijk vind ik het fascinerend dat een denker uit een feodale, agrarische samenleving op politiek en ethisch vlak zoveel lijkt op een populaire Amerikaanse presidentskandidaat van vandaag de dag. Daarom wil ik het vandaag hebben over een specifiek hoofdstuk uit de Mencius , dat een zeer actueel thema bespreekt: het eten van vlees.  Nu is vegetarisme geen volledig modern concept. Er waren daoïsten die zich twintig eeuwen terug al onthielden van vlees. Dit was bedoeld ter optimalisering van iemands l...

Na de afgelopen verkiezingen keek ik reikhalzend uit naar een tijd waarin mijn dagelijks leven minder overheerst zou worden door politiek. Het feestje van de democratie eindigt voor een jonge idealist in Nederland gewoonlijk met een kater. Teleurgesteld met de verkiezingsuitslag had ik zin om mijn blik weer op wezenlijkere dingen in het leven te richten. Helaas volgde toen Verkennersgate, de Omtzigt-affaire, de Nacht van Rutte, of hoe de toekomstige geschiedenisboekjes het ook zullen noemen.  Nu ga ik geen uitgebreid commentaar leveren op de gebeurtenissen of wat er moet veranderen. Sla een krant open en je hebt analyses en suggesties te over. Ik wil het liever hebben over de valkuilen van de verontwaardiging, die ik bij mezelf ontdekte. Vreugde over het Verraad Net als velen in mijn linkse jongeren-bubbel ben ik geen fan van Mark Rutte of de VVD. Ruttes aanhoudende populariteit na alle vorige schandalen heeft mijn eerdere onverschilligheid omgevormd tot actieve antipathie. Het voo...

“Iedere willekeurige plaatselijke godin streeft er naar gelijk te worden aan de Grote Godin; elk dorp is het middelpunt van de wereld.” - Mircea Eliade Met het oog op de verkiezingen van afgelopen maand, moest ik de afgelopen tijd terugdenken aan de laatste tweedekamerverkiezingen in 2017. Ik herinnerde me de centrale narratieven van toen, en dan met name degene die aandacht kregen in de internationale media. Nederland is geopolitiek gezien geen grote speler, en veel nieuws uit ons land bereikt de rest van de wereld niet. Geert Wilders geniet nog enige bekendheid wereldwijd wegens zijn lange carrière van polariserende meningen, maar voor de rest is het karig. In 2017 waren de ogen van journalisten over de hele wereld echter wel op Nederland gericht. Dat ging echter niet om wat er precies gebeurde in Nederland; het ging erom wat het symboliseerde. Nederland, kwartfinale van de democratie 2016 en 2017 waren cruciale jaren in de "strijd tegen het populisme", die woedde door hee...

China’s miraculeuze groei in welvaart en technologische ontwikkeling is zo groots dat alle introducties over het land op dezelfde clichématige wijze beginnen, en zo ook de mijne. Regelmatig wanneer ik mensen vertel dat ik Chinees studeer (of studeerde is het onderhand geworden), was het antwoord: "Ah, China is wel echt “booming”. De afgelopen 5-6 jaar is de hoeveelheid nieuws over China naar mijn gevoel enorm toegenomen, en wordt het land steeds meer gezien als een belangrijke (en overwegend negatieve) speler in de wereld.  Naast nieuws komen er ook boeken uit, zoals in 2019 De Nieuwe Wereldorde , van de hand van Rob de Wijk, hoogleraar internationale betrekkingen aan de universiteit van Leiden. En dat geeft een helder en representatief beeld van hoe het Westen in het algemeen (en  Nederland specifiek) kijkt naar het vaak zo mysterieuze Rijk van het Midden. De nieuwe Wereldorde: hoe China sluipenderwijs de macht overneemt.  Sluipenderwijs. In dat woord ligt het al verscho...